Müşteri Ol
Hakkımızda
Yatırım

Borsada Katılım Bankacılığı Prensipleri Açısından İşlem Yapmak Uygun Mudur?

02 Şubat 2024

1. Borsa ve katılım finans

Borsa kısa, orta veya uzun vadede yatırımcıların değerlendirebileceği ekonomik bir alternatiftir. Yatırımcıların bir bölümü borsa faaliyetlerini İslami değerlere uygun biçimde yürütmek ister. Faizin yasaklandığı İslam dinine uygun koşullarda borsaya katılmanın ya da işlem yapmanın mümkün olup olmadığı birikimlerini değerlendirmek isteyen yatırımcılar açısından merak konusudur.

Borsada işlem yapmak uygun mudur sorusuna yanıt ararken işlem gören şirketlerin faaliyetlerini yakından incelemek gerekir. Faiz içeren finansal ürünlere yatırım yapmak faizsiz finans ilkelerine aykırıdır.

Katılım finans İlkelerine uygun olan yatırımlar, şirketlerin faaliyetlerinin dini ve etik değerlere uygun olması gerektiği anlamına gelir. Buna bağlı olarak yatırımcıların birikimlerini değerlendirmek üzere hisse senedi alımı yapacakları şirketin faaliyetlerini titizlikle incelemesi gerekir. Bu noktada borsaya giriş yapan firmaların katılım endeksine uygun bir faaliyet gösterip göstermediği konusunda izahnameleri incelenebilir.

2. Borsa yatırımları ve helal kazanç

Faizsiz yatırım yapmak isteyen kişiler hem finansal başarı elde edebilir hem de katılım finans ilkelerine uygun olacak şekilde işlemlerini gerçekleştirebilir. Katılım endeksi, katılım finans ilkeleri kapsamında yatırım gerçekleştirilen yatırımcılar için önemli bir kriterdir.

Borsada işlem yapmak uygun mudur diye düşünen yatırımcılar için belirleyici kriterlerden biri katılım endeksine uygunluktur. Katılım bankacılığı ilkelerine uygun şekilde işlem gören hisse senetlerinin oluşturduğu istatistiksel ölçü katılım endeksi olarak adlandırılır. Katılım endeksi, katılım finans ilkelerine uygun olarak faaliyet gösteren şirketlerin ya da bireylerin hisselerinden oluşur.

Katılım endeksine uygunluk kriterleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Katılım finans ilkelerine uygunluk
  • Etik yatırım seçenekleri
  • Performans ölçümü
  • Katılım finans ilkeleri çerçevesinde çeşitlendirme
  • Pazar geliştirme ve standardizasyon

Borsada işlem yapmak uygun mudur sorusuna cevap ararken incelenmesi gereken bir diğer nokta da yatırım yapılacak şirketlerin faaliyet alanlarıdır. Buna göre;

  • Alkollü içki üretimi ve satışı yapan,
  • Tıbbi amaçlar dışında uyuşturucu madde üreten,
  • İslama aykırı yayıncılık faaliyetleri yürüten,
  • Faizli ve vadeli finans işlemleri gerçekleştiren,
  • İnsan fıtratını değiştiren genetik faaliyetlerde bulunan,
  • Domuz ve mamullerinin üretimi ile ticaretini yapan

işletmelere yatırım yapmak uygun değildir. Bunun yanı sıra yatırım yapılacak şirketlerin faizli kredilerinin toplam piyasa değerine oranının %33’ü, faiz getirili nakit ve menkul kıymetlerinin piyasa değerine oranın %33’ü ve katılım finans ilkelerine uygun faaliyet alanlarından elde ettiği gelirlerinin toplam gelirlerine oranının da %5’i aşmaması gerekir. Bahsedilen oranları aşan şirketler katılım endeksi dışında bırakılır.

3. Katılım endeksi türleri ve temel amacı

İslam dünyasına göre şeffaflık, dürüstlük ve adalet finansal işlemler için de temel değerlerin başında gelir. Borsa katılım endeksi, tüm bu değerleri içine alması nedeniyle pek çok yatırımcı tarafından tercih edilir.

Katılım finans şartlarını sağlayan ve Borsa İstanbul’da yer alan hisse senetlerinin bulunduğu birleşime katılım endeksleri denir. Bu endeksler Borsa İstanbul’da farklı kümede bulunur. Katılım Endeksleri; BIST Katılım Tüm, BIST Katılım 100, BIST Katılım 50, BIST Katılım 30 ve BIST Sürdürülebilirlik Katılım endeksi olarak adlandırılır.

Mayıs-Eylül ve Ekim-Nisan olarak 2 adet endeks dönemi bulunur. 6 ayda bir endeks içinde yer alan hisse senetleri değerlemeye alınır. Bu değerlendirmeler, endeksin güncel piyasa koşullarını yansıtmasını sağlayarak yatırımcılara en doğru bilgiyi sunmayı amaçlar.

Alınan hisse senedi katılım endeksinde yer alıyor mu endişesine kapılmadan yatırım yapabilmek için Vakıf Katılım ailesine katılabilirsiniz. Yatırım hesabı açma işlemlerini Vakıf Katılım İnternet Şube ve Mobil Şube üzerinden kolayca yapabilirsiniz.